Euregionaal Congresburo afbeelding header

Landelijk Symposium: 'Professioneel omgaan met LVB-ers met bijkomende psychiatrische- en gedragsproblemen'

15-03-2012


Landelijk Symposium: 'Professioneel omgaan met LVB-ers met bijkomende psychiatrische- en gedragsproblemen'

Datum: 15 maart 2012
Tijd: 10.00 - 17.00 uur
Locatie: Eindhoven
Prijs: Euro 295,- (ex. BTW)

DIT SYMPOSIUM IS UITVERKOCHT

Iedere deelnemer ontvangt het boek Richtlijn Effectieve Interventies:

In dit recent uitgegeven boek (door het Landelijk Kenniscentrum LVG) worden kenmerken van LVB aangesloten op ontwikkelen, aanpassen en uitvoeren van gedragsveranderende interventies voor jeugdigen met een LVB.


Outline

Mensen met een licht verstandelijke beperking leiden veel vaker aan psychiatrische problematiek en gedragsproblemen dan normaalbegaafde mensen. Als professionals komen we deze doelgroep dan ook veelvuldig tegen binnen de jeugdzorg, verstandelijk gehandicaptenzorg, GGZ en (speciaal) onderwijs.

Vanwege hun verstandelijke beperking blijkt het begeleiden en behandelen van deze mensen in de praktijk echter vaak een bijzonder lastige opgave. Er wordt namelijk bij interventies vaak een beroep gedaan op cognitieve of empathische vermogens die bij deze mensen juist vaak minder ontwikkeld zijn.

In de praktijk is het vaak de vraag welk deel van het gedrag voortkomt uit de verstandelijke beperking en welk deel uit psychiatrische problematiek. Hoe kunnen we bijvoorbeeld een psychiatrisch probleem signaleren bij mensen met een licht verstandelijke beperking? Hoe kunnen we henzelf en hun familieleden daarin zo goed mogelijk begeleiden? Op welke “restcapaciteit” van de verstandelijk beperkte cliënt kan ik wel en geen beroep doen? En hoe doe ik dat dan? Werkt dat dan ook als de cliënt naast een licht verstandelijke beperking ook een autisme spectrum stoornis heeft?

Op deze dag zullen sprekers uit wetenschap en praktijk antwoorden zoeken op deze en andere, gerelateerde vragen.

Dit symposium is speciaal aan te bevelen voor professionals werkzaam in de jeugdzorg, het (speciaal) onderwijs, de JGZ, de GGZ, verstandelijk gehandicapten zorg, gespecialiseerde thuiszorg, maatschappelijk werk, kinderopvang en drugshulpverlening.

Uw dagvoorzitter is Dr. Xavier Moonen. Hij is beleidsadviseur van de Raad van Bestuur van de Koraal Groep te Sittard, voorzitter van het Landelijk Kenniscentrum LVG en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) en docent aan de Universiteit van Amsterdam.

Dr. Madeleine Roovers is als ethicus werkzaam bij zorgaanbieder Dichterbij. Zij is voorzitter van het Expertteam Kinderwens Zwangerschap en Ouderschap van Dichterbij en tevens lid van het Werkgezelschap Ouderschap en Kinderwens. Madeleine is verder o.a. lid van de medisch ethische toetsingscommissie van het Catharinaziekenhuis en het UMC St. Radboud. Zij onderzocht de invloed van mensbeelden op het morele handelen van zorgverleners.

Niet alleen de wetenschappelijke domeinen zijn gekenmerkt door ambivalente aarzelingen, maar ook in de praktijk van alledag worden begeleiders van LVB-clienten nagenoeg voortdurend gekweld door twijfels over het goede handelen. En dit is een slechte zaak. We willen weten of we het goede doen en het goede goed doen. Bestaat hierover onduidelijkheid dan wordt het handelen weifelend en onzeker, om uiteindelijk te vervallen in inertie en onverschilligheid. Hoe en waar zou de ethiek kunnen bijdragen aan het oplossen van het probleem van de morele ambivalentie?

Drs. Rens Evers is vanaf 2001 werkzaam als psychiater bij het Multi Functioneel Centrum voor mensen met een verstandelijke beperking en bijkomende psychische- of Gedragsproblemen (MFCG). Hij wordt intensief betrokken bij casuïstiek waar men twijfels heeft omtrent psychiatrische diagnoses en/of men wat betreft de behandeling wel op de juiste weg zit.

In de dagdagelijkse praktijk zien professionals met regelmaat dat er bij LVB-ers symptomen zijn die lijken op een stoornis, maar die veroorzaakt worden door onderliggende pathologie, die op zo'n moment overschaduwd wordt door de symptomen. Het behandelen van de symptomen levert vaak onvoldoende op en geeft zelf problemen. Rens gaat in zijn presentatie deze stelling illustreren met voorbeelden. Het is een practice based verhaal, bedoeld om mensen laten na te denken alvorens té snel tot conclusies te komen.

Drs. Maartje Knotter werkt als orthopedagoog bij de Twentse Zorgcentra en doet
promotieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam waarbij de attitude ten aanzien van agressie en het interventiegedrag van begeleiders werkzaam binnen de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking centraal staat.

Maartje legt in haar presentatie de nadruk op de resultaten meta-analyse naar de effectiviteit van scholingen van begeleiders werkzaam in de 24-uurs zorg voor mensen met een verstandelijke beperking die met agressie in aanraking komen. Vervolgens gaat zij in op resultaten van onderzoek naar de relatie tussen een negatieve attitude ten aanzien van agressie, teamklimaat en attitude ten aanzien van andere deskundigen (arts, psychiater, gedragsdeskundige).
Tenslotte behandelt zij de relatie attitude-handelen begeleiders bij agressie en de dynamische werkcontext.

Dr. George Westermann is als kinder- en jeugdpsychiater werkzaam bij Orbis GGZ te Sittard. Daarvoor was hij werkzaam bij Mondriaan Heerlen en ErasmusMC Rotterdam.

George zal in zijn presentatie ingaan op toepassing van het Dialoogmodel. Het Dialoogmodel is bedoeld om samenwerking te bevorderen. De dialoog als communicatiestijl en visualisatie als communicatiehulpmiddel staan hierbij centraal. De actuele gedragscyclus en belevingen komen in beeld en zijn in begrijpelijke taal te bespreken. Waar lopen alle betrokkenen tegen aan, wat krijgen ze nog wel geregeld? In welke dilemma’s en patronen zitten ze gevangen? Hoe ziet ieder zich als probleemdrager en mede-oplosser? Hoe kunnen hulpverleners gaan ‘meeregelen’ zodat ze samen weer vooruit kunnen? Het focus verschuift van probleem- naar oplossingsgericht. In deze bijdrage staat centraal hoe het Dialoogmodel de samenwerking tussen groepsleiding en jeugdigen met verstandelijke en psychiatrische belemmeringen kan bevorderen.

Bianca van Kouwen MA, MSc studeerde orthopedagogiek en geestelijke verzorging aan de Universiteit van Utrecht en Rijksuniversiteit Groningen. Vanaf 2003 is zij werkzaam in diverse instellingen in de gehandicaptenzorg als (gezins)begeleider en later als orthopedagoog. Brian Twint studeerde sociaal pedagogische hulpverlening aan de Hogeschool van Amsterdam. Na een periode van zeven jaar in de jeugdzorg is hij sinds 2005 werkzaam als begeleider in de verstandelijk gehandicaptenzorg, zowel op de dagbesteding als in de residentiële en ambulante zorg. Daarnaast is Brian ook projectleider en redacteur.

In hun presentatie gaan zij nader in op de Affectief Bewuste Benadering, een nieuwe begeleidingsmethode in de omgang met lvb-ers met bijkomende problematiek. Afstemmen is niet alleen het kernwoord van deze methode, maar ook een belangrijke kern in de begeleiding van lvb-ers met bijkomende problematiek. Voor deze afstemming is het nodig om je een duidelijk beeld te vormen (op het gebied van cognitieve en (sociaal-) emotionele ontwikkeling) van de cliënt maar ook inzicht te hebben in je eigen manier van begeleiden en de wisselwerking tussen de cliënt en jezelf. ‘Expressed Emotion’ vormt hierbij een belangrijke kernwaarde om meer inzicht te krijgen in de begeleidingsrelatie. Daarnaast zullen de principes van de systeemtheorie en cliëntgerichte therapie aan bod komen.

De Affectief Bewuste Benadering geeft concreet begeleidingspotentieel bij thema’s als: hoe breng ik afstand en nabijheid in balans, hoe ga ik om met emotie in de begeleidingsrelatie en wat zijn voorwaarden om een goede begeleidingsrelatie op te bouwen en te behouden met mijn cliënt?