Euregionaal Congresburo afbeelding header

Landelijk Symposium: 'Professioneel omgaan met mensen met Borderline'

24-05-2012


Landelijk Symposium: 'Professioneel omgaan met mensen met Borderline'

Datum: 24 mei 2012
Tijd: 10.00 - 17.00 uur
Locatie: Eindhoven
Prijs: Euro 295,- (ex. BTW)

De deelnemers ontvangen het boek: Samenhangende behandeling van borderlinepatiënten "Soleren in een bigband" van Dr. Erwin van Meekeren

Outline

De naam borderline werd al gebruikt voor WO ll in een tijd dat psychische stoornissen bestonden uit psychoses (lees: verwardheid) en neuroses (lees: angst- en stemmingsstoornissen).
Alle andere stoornissen werden betiteld als grensgeval oftewel borderline. Pas in 1980 werd borderline opgenomen in het handboek Diagnostic Statistic Manual (DSM).

Mensen met een borderline-stoornis zijn impulsief, onstabiel, supergevoelig voor afwijzing en hebben regelmatig last van woedeaanvallen. Elke dag opnieuw hebben ze last van hun aandoening en niet zelden is er sprake van automutilatie en/of zelfmoordpogingen. Ook identiteitsproblemen, een lage stress tolerantie en verlatingsangst maken het leven van de persoon in kwestie desastreus, ook voor hun (directe) omgeving.

Naar schatting zijn er in Nederland ongeveer 100.000 mensen met borderline. Wellicht
zijn het er meer, daar veel mensen met borderline behandeld worden voor bijkomende klachten zoals depressies of angsten en de borderline-stoornis in zo’n situatie niet herkend wordt.

In de praktijk zien we dat professionals in zorg, welzijn en onderwijs op verschillende manieren
geconfronteerd worden met de ‘hulpeloosheid’ van mensen met deze stoornis. Inmiddels is ook
bekend dat de kans groot is om samen in een negatieve spiraal uit te komen, waarbij bij de patiënt snel de remmen kunnen los slaan en zij alle kanten op kunnen gaan met uitingsvormen als acting-out en regressief gedrag.

Al met al geen gemakkelijke opgave voor leerkrachten en hulpverleners om hier op een professionele en verantwoorde manier mee om te gaan.

Deze dag richt zich dan ook op uitvoerend werkers, managers, stafmedewerkers en bestuurders
van alle organisaties die met kinderen, ouders en / of gezinnen werken. Daarbij valt te denken aan: de jeugdzorg, het (speciaal) onderwijs, de JGZ, GGZ, gespecialiseerde thuiszorg, raad voor de kinderbescherming, (school)maatschappelijk werk, de (L)VG-sector, peuterspeelzalenwerk, de kinderopvang, de reclassering en drugshulpverlening.

Het onderwerp zal vanuit verschillende perspectieven worden belicht:

- Diagnostiek van de borderline patiënt;
- Transactionele analyse en mentalisatietheorie;
- Interventies en behandelmethodieken;
- Affectregulatie bij mensen met een BPS;
- Ondersteuning in de ouderrol bij moeders met een BPS;
- Hantering van borderliners in de groep;
- Spanningsvelden.

Zes high profile sprekers werken mee aan dit landelijk symposium.

Uw dagvoorzitter is Drs. Annette Embrechts. Zij is journalist bij De Volkskrant en schrijft voor diverse tijdschriften zoals DANS, TM en Zuiderlucht.  Na haar studies wiskunde en filosofie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen maakte ze wetenschappelijke en culturele programma’s bij Studium Generale (KUN). Naast haar werkzaamheden voor De Volkskrant is ze vaste recensent bij het AVRO Radio programma Opium. Eerder werkte ze bij het radioprogramma Met het Oog op Morgen (NOS) en De Andere Wereld van Zondagavond (IKON).

Anne Gaijmans is ervaringsdeskundige op het gebied van Borderline. Zij werkt als ervaringsdeskundige en coach binnen een FACT-team. Daarnaast heeft zij de topmodule "begeleider met ervaringsdeskundigheid" ontwikkelt, een module naast de reguliere BBL-opleiding.

Mensen met borderline voelen zich anders dan de manier waarop zij vaak ervaren worden door professionals. Hoe het daadwerkelijk kan voelen en waardoor het zo kan voelen zal Anne aan de hand van haar eigen verhaal vertellen. Het verhaal gaat over de ervaren onmacht van een persoon met borderline en over de onmacht van de omgeving. Een vergelijking tussen hoe het ervaren kan worden (vroeger & nu) door hulpverleners, hoe borderline ervaren kan worden door de persoon zelf en hoe het ook anders ervaren kan worden middels toepassing van een andere gedachtengang.

Dr. Moniek Thunnissen is psychiater en heeft zestien jaar in de Viersprong in Halsteren gewerkt in het kortdurende en het langer durende klinische behandelprogramma voor patiënten met persoonlijkheidsstoornissen. Daarna was Moniek gedurende acht jaar opleider voor psychiaters in GGZ Westelijk Noord Brabant in Bergen op Zoom en Hoofd van het programma Persoonlijkheidsstoornissen. Daarnaast is zij groeps- en systeemtherapeut en zit zij in de redactie van het Tijdschrift voor Psychiatrie. Moniek heeft enkele boeken gepubliceerd op het gebied van persoonlijkheidsstoornissen, psychotherapie en transactionele analyse. In 2007 promoveerde zij op de lange termijn effecten van kortdurende klinische psychotherapie en het effect van nabehandeling.

Patiënten met (trekken van) borderline persoonlijkheidsstoornissen zijn vaak niet gemakkelijk in de omgang. In deze lezing zal Moniek Thunnissen, met behulp van begrippen uit de Transactionele Analyse, de mentalisatietheorie en de oplossingsgerichte benadering, voorbeelden geven van werkzame interventies bij mensen met borderline trekken. Hoe kun je uit de strijd blijven, hoe kun je op de impulsiviteit, overgevoeligheid of vijandigheid van de ander reageren zonder in de rol van "Redder" terecht te komen of de ander af te wijzen? Aan de hand van voorbeelden en in reactie op vragen uit de zaal zal Moniek verschillende opties in het reageren op mensen met borderline problemen bespreken.

Dr. Marlies Marissen is universitair docent bij de Erasmus Universiteit Rotterdam, vakgroep klinische psychologie. Zij werkt als psycholoog bij het Centrum voor Persoonlijkheidsproblematiek, PsyQ te Den Haag. Drs. Nelleke Huson is klinisch psycholoog op de afdeling persoonlijkheidsproblematiek van PsyQ te Den Haag en werkt veel met crisismanagement en DGT.

Emotionele disregulatie is een bekend probleem bij mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis. Patiënten ervaren heftige, en snel wisselende emoties waardoor ze vaak onvoorspelbaar gedrag vertonen. Dit is lastig voor henzelf en voor hun omgeving. Deze emotionele disregulatie zal worden besproken vanuit recente wetenschappelijke inzichten. Hiernaast zal besproken worden hoe als professional hiermee om te gaan door middel van verschillende technieken van crisismanagement.

Dr. Annemiek van Dijke is klinisch neuro-psycholoog en werkzaam bij Delta Psychiatrisch Centrum. 
Daarnaast is zij actief bij Bouman GGZ voor de KP-opleiding en bij GGZ Breburg voor de KNP-opleiding

Annemiek heeft onderzoek gedaan naar de kenmerken van affect disregulatie en de relaties met dissociatie, gehechtheid & traumakenmerken bij patiënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis en/ of een somatoforme stoornis. 
 
Disfunctionele affect-regulatie komt in het bijzonder voor in een interpersoonlijke context.
De gehechtheidtheorie is daardoor een belangrijk conceptueel denkkader geworden om het proces van de ontwikkeling van affect-regulatie en -disregulatie te begrijpen. Waar sommige BPS-patiënten op tegenslagen verstild reageren en zich sociaal terugtrekken, reageren anderen hyperemotioneel en hebben ze de neiging zich te klampen aan belangrijke anderen om zo stress te reduceren en weer naar een emotioneel basisniveau terug te kunnen keren.

Annemiek beschreef vanuit een ontwikkelingsperspectief vicieuze cirkels van disfunctionele zelf- en affectregulatie en de lange-termijn gevolgen van trauma-door-een primair-verzorgende, hetgeen in deze presentatie royaal de aandacht zal krijgen.

Marleen Arling is na de HBO-V haar loopbaan gestart in de verslavingszorg. Vanaf 2001 heeft zijn binnen de GGZ met verschillende doelgroepen gewerkt. Momenteel is Marleen werkzaam binnen de kinder -en jeugdpsychiatrie van GGZ Drenthe als verpleegkundig specialist, met als extra aandachtsgebied kinderen van ouders met psychiatrische problematiek. In 2011 heeft zij samen met Monique Swartjes onderzoek gedaan naar de behoeftes van moeders met BPS naar ondersteuning in de ouderrol. 

Monique Swartjes begon haar loopbaan in 1985 in de GGZ. Zij heeft gewerkt met verschillende doelgroepen in de acute opname, verslavingszorg, ouderen en kortdurende behandelprogramma's voor patiënten met persoonlijkheidsstoornissen. Ook hield zij zich bezig met vrouwengroepen en KOPP-groepen. Op dit moment werkt Monique binnen de kinder -en jeugdpsychiatrie van GGZ Dimence als verpleegkundig specialist met als extra aandachtsgebied kinderen van ouders met psychiatrische problematiek, en gedrag en mogelijk persoonlijkheidsproblematiek bij kinderen.  In 2010 heeft zij een kwalitatief onderzoek gedaan naar de ervaringen van cliënten met borderline persoonlijkheidstoornis ten aanzien van verpleegkundige interventies op het gebied van verlies- en rouwverwerking.

Moeders met borderline persoonlijkheidsproblematiek geven aan dat ze door het moederschap meer geconfronteerd worden met de kenmerken van de BPS en bepaalde kenmerken werden zelfs als heftiger ervaren. Verder geven ze aan zich dikwijls erg onzeker te voelen in het moederschap. Ze hebben behoeftes ten aanzien ondersteuning in de uitvoering van hun ouderrol en verwachten dat ze door middel van die ondersteuning steviger kunnen functioneren in het moederschap.