Webinar - Suïcidepreventie bij jongeren en volwassenen

Dr. Guido van de Luitgaarden
Bijdrage: Moderator en host

Guido van de Luitgaarden is opgeleid als sociaal-pedagogisch hulpverlener en werkte in die hoedanigheid onder meer in het sociaal-cultureel werk. Hij was gedurende 16 jaar als senior onderzoeker en docent werkzaam bij Zuyd Hogeschool, lectoraat Sociale Integratie. Guido promoveerde aan de University of Salford (VK) op een proefschrift over oordeels- en besluitvorming bij vermoedens van kindermishandeling. Sinds 2006 is hij verbonden aan het Euregionaal Congresburo en het Centrum voor Educatie en Supervisie. Daarnaast is hij echtgenoot en (pleeg)vader.

Dr. Jannelien Wieland
Bijdrage: Suïcidale jongeren met een verstandelijke beperking

Jannelien Wieland is psychiater, onderzoeker, docent en auteur. Ze zet zich in voor betere geestelijke gezondheidszorg voor mensen met een grensgemiddelde intelligentie of verstandelijke beperking. Ze werkt bij LUMC Curium als transitiepsychiater, als onderzoeker bij ’s Heeren Loo en zij is betrokken bij de Poli+. In 2016 promoveerde ze in Leiden en ze schreef met twee collega's het boek Behandeling van patiënten met een laag IQ in de GGZ. Jannelien is bestuurslid bij het Kenniscentrum Inclusieve GGZ, lid van de raad van toezicht bij Ipse de Bruggen en actief in onderwijs en kennisontwikkeling. Ze spreekt zich geregeld uit in het publieke debat, onder meer tegen discriminatie op basis van IQ in de GGZ.

Soms voelen jongeren met een verstandelijke beperking zich verdrietig, wanhopig en suïcidaal maar weten ze niet goed hoe ze dat kunnen zeggen. Dan is het extra belangrijk dat naasten en zorgverleners goed opletten en helpen om woorden te vinden voor die gevoelens. Jongeren met een verstandelijke beperking zijn vaak extra kwetsbaar voor suïcidaliteit. Dit komt door psychische, sociale en zorggerelateerde risicofactoren, zoals trauma, overvraging en beperkte toegang tot passende hulp. In de praktijk wordt suïcidaliteit bij jongeren met een verstandelijke beperking te vaak niet herkend of erkend. Goede samenwerking tussen de GGZ en de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking is essentieel om passende zorg te bieden. Na deze presentatie ken je de belangrijkste aandachtspunten, valkuilen en adviezen en weet je hoe je suïcidale jongeren met een verstandelijke beperking beter kunt begrijpen, ondersteunen en behandelen.

Dr. Indra Boedjarath
Bijdrage: Culturele en migratiecontexten bij suïcidaliteit

Indra Boedjarath heeft zich als GZ-psycholoog/psychotherapeut toegelegd op de interculturele hulpverlening. Ze is geregistreerd psychotraumaspecialist en was directeur van Mikado, het landelijk kenniscentrum interculturele zorg. Indra verzorgt regelmatig lezingen, trainingen, colleges en publicaties over interculturele hulpverlening. Zij is gepromoveerd op het onderwerp suïcide en cultuur.

In deze tweede presentatie richt Indra Boedjarath de aandacht op culturele en migratiecontexten bij suïcidaliteit. Besproken wordt hoe culturele opvattingen en stigma’s de uitingsvorm en het hulpzoekgedrag beïnvloeden. Aan de hand van casuïstiek uit de GGZ en jeugdzorg wordt inzicht geboden in de diversiteit van ervaringen en perspectieven. Daarnaast wordt ingegaan op de ontwikkeling van interculturele competenties die essentieel zijn voor hulpverleners en leerkrachten. Zo ontstaat een verdiepend beeld van hoe zorg beter kan aansluiten bij jongeren en volwassenen met uiteenlopende achtergronden.

Drs. Inge Lucassen
Bijdrage: Suïcidaliteit en comorbiditeit: diagnostiek, behandeling en contact met de cliënt

Inge Lucassen is klinisch psycholoog en psychotherapeut bij GGZ Oost-Brabant, waar ze fungeert als programmaleider acute psychiatrie. Ze is gespecialiseerd in suïcidepreventie en zet zich in voor het verbeteren van signalering, diagnostiek en behandeling van suïcidaliteit. In haar werk maakt ze gebruik van de Toolkit Suïcidepreventie, ontwikkeld door 113 Zelfmoordpreventie, om een uniforme aanpak binnen haar team te bevorderen. Daarnaast heeft ze expertise op het gebied van ontwikkelingspsychopathologie en persoonlijkheidspathologie.

Tijdens deze presentatie gaat Inge Lucassen in op de samenhang tussen suïcidaliteit en comorbiditeit, met bijzondere aandacht voor persoonlijkheidsstoornissen. Zij bespreekt de unieke risicodynamieken die spelen bij dubbele diagnostiek en hoe deze het suïciderisico kunnen vergroten. Naast het herkennen van behandelstrategieën en het vermijden van veelvoorkomende valkuilen, richt Inge zich nadrukkelijk op de diagnostiek en de behandeling van deze complexe problematiek. Daarbij staat centraal hoe professionals daadwerkelijk contact kunnen maken met de cliënt, zodat signalering en interventies niet alleen technisch correct, maar ook menselijk en effectief zijn.

Drs. Jan Meerdinkveldboom
Bijdrage: Werken met naasten in de acute fase

Jan Meerdinkveldboom heeft ruim dertig jaar gewerkt als jeugdpsychiater in klinieken voor oudere jeugd. Daarnaast heeft hij ambulant gewerkt met kinderen en jeugdigen, steeds in samenwerking met de ouders. Hij heeft op meerdere plaatsen de patiëntenzorg gecombineerd met managementfuncties. De afgelopen jaren is Jan bezig geweest met het geven van lezingen, trainingen en cursussen op het gebied van suïcidale jongeren. Hij is eerste auteur van ‘Suïcidaal gedrag bij jongeren - Individuele en gezinsbehandeling’.

Tijdens de vierde bijdrage gaat Jan Meerdinkveldboom in op het werken met naasten in de acute fase bij suïcidedreiging. Centraal staat hoe familie en het sociale netwerk direct na een suïcidepoging zorgvuldig en effectief kunnen worden betrokken. Er wordt aandacht besteed aan communicatiestrategieën en aan het omgaan met schuldgevoel en spanning binnen gezinnen. Tevens komen handvatten aan bod voor een goede samenwerking tussen het klinische en ambulante werkveld. Deelnemers ontvangen inzichten om de zorg rondom zowel de betrokkene als diens naasten te versterken.